• 1 The Lab of Love Relatie Coaching
  • 2 Voor wie?Voordat het mis gaat, is er meestal al iets aan de hand
  • 3 Hoe werkt het?Als je partner (nog) twijfels heeft, kun je gerust alleen komen
  • 4 Uitgebreide testen We werken met verschillende psychologische testen
  • 5 Onze boeken We hebben een aantal favorieten van ons voor je verzameld
  • 6 Workshops: Om nog meer uit je relatie te halen en elkaar beter te begrijpen
  • 7

blog

"Tattoo selfie"

Tattoo

Het was op een van die mooie dagen begin augustus. Ik zet mijn fiets neer en terwijl ik opkijk nadat ik mijn sloten om een stang heb gelegd, valt mijn oog op de bovenarm van een man die nog bezig is met zijn fietsslot. Gewend aan getatoeëerde lichaamsdelen, armen, benen, ruggen waarvan elke centimeter huid is ingekleurd, valt deze tattoo juist op omdat de rest van de huid onbedekt is. Een beetje zoals het wit tussen de regels zin geeft aan de woorden.

Bijzonder is de tattoo ook, omdat het niet een symbolische of grafische afbeelding is, maar een portret dat zo realistisch is dat het meer op een foto lijkt dan op een tattoo . En dan ook nog één die kort tevoren is gemaakt. Ik kijk nog eens goed en vraag me af om welke bekende artiest of idool het gaat. Ik herken het niet zo één-twee-drie. Op dat moment kijkt de man op en onze ogen ontmoeten elkaar. Ik besluit het hem te vragen.

‘Wat heb je een gave tattoo op je arm, ‘ begin ik.

‘Dankjewel. Ik ben er zelf ook trots op.’

Hij komt dichter bij me staan en legt uit dat er een heel verhaal achter zit. ‘Ik ben helemaal niet iemand die zomaar z’n hele lichaam zou laten tatoeëren.  Ik heb ik me er eerst in verdiept. Het heeft natuurlijk een hele geschiedenis. Bij zeevaarders en in het leger waren het tekenen van moed en eer.’ Ik knik en herinner me dat ik in een boekje over Siberische criminelen had gelezen dat je aan de tattoo  en de plek waar ze gezet waren kon zien in welke gevangenis iemand had gezeten. En wat voor ellende ze hadden uitgehaald. Elke actie moest gemarkeerd worden. Hoe meer tattoos hoe duidelijker de positie in de volgende gevangenis. 

De man gaat verder: ‘Het was nog een hele zoektocht om een goeie en betrouwbare persoon te vinden. Het werd iemand  uit Nijmegen.’  Z’n  accent had al verraden dat hij uit het Oosten van het land kwam. “Het was een master in z’n vakgebied. Het was niet goedkoop, maar dat had ik er graag voor over.  Ik heb een vervelende vechtscheiding achter de rug. Ronduit vreselijk. Het heeft al met al wel tien jaar geduurd. Maar het ergste is het natuurlijk voor het kind. Die zit er tussen.  Om het weekend kwam mijn zoon bij mij. Dat ging best goed, dacht ik. Totdat mijn zoon mij op een dag zei dat hij het zo’n gedoe vond. Dat heen en weer gesleep met tassen en spullen. Daar kon ik goed inkomen. Hij wilde liever bij zijn moeder wonen, daar had hij al zijn spullen, zijn vriendjes etc. Ik heb hem toen los moeten laten en dat was slikken. Ik miste hem. Ik wilde niet een foto op de wand. Maar ik wilde hem bij me dragen. Zo is deze tattoo ontstaan. Inmiddels is hij al volwassen en is dit letterlijk geschiedenis. Toch heb ik er geen spijt van.

‘Sommige herinneringen wil je altijd bij je houden.’

Als ik terugfiets, denk ik na over de merkwaardige paradox van loslaten en vasthouden. De hoeveelheid selfies en foto’s die we dagelijks maken van onszelf en anderen, van alles wat we mooi en chill vinden dat we daarna weer posten op Instagram of opslaan in de Cloud is een reis in hechten van momenten – klik - van onthechten –delen - van opslaan – twee keer klikken. Al die waardevolle momenten verzamelen we in no time. Je hoeft niet echt te kijken naar de Mona Lisa in het Louvre. Je kunt de foto thuis of waar je ook bent op een scherm bekijken, maar je wilt wel die foto van jezelf naast de Mona Lisa. Zodat je die kunt delen met anderen. Zodat die weer weten dat je er echt geweest bent. Het is op een rare manier een vergelijkbaar traject als we met het geloof hebben afgelegd. Ooit vereerden we goden buiten ons en maakten we afbeeldingen van die godheden die we in ons huis konden aanbidden. We maakten levensgrote beelden voor in onze godshuizen en kerken, waar we als gemeenschap gezamenlijk ons geloof konden belijden. Totdat ze hun functie verloren. Kerken zijn nu cultureel erfgoed. De tattoo een tastbare herinnering is van een episode uit zijn leven. Nu reizen we de hele wereld over om die onze 'cosmic footprint' te delen met anderen, zodat we weten dat we bestaan en dat anderen dat geloven. To be or not to be. 

Gevoelig voor tekst?

Ben je misschien gevoelig voor tekst?

Als deze vraag wordt gesteld, reageren mensen verbaasd: waar gaat dit over?  Ok, de vraag is misschien wat onbeholpen, omdat het associaties oproept met een allergie. Alsof woorden zouden kunnen leiden tot een niesbui. Terwijl het gaat over hoe men tekst ontvangt.

Er zijn een aantal varianten van gevoeligheid:

De eerste is het makkelijkste te ontdekken omdat die algemeen van aard is. het gaat om uitspraken die geleidelijk aan door iedereen worden overgenomen. Een aantal jaren geleden was dat vet, daarna cool en weer later chill. Pauline... heeft haar werk ervan gemaakt om dit soort nieuwigheden in boekjes en shows te verwerken. Denk ook aan het eindeloos gebruikte woordje ‘Top!’ dat in apps vergezeld gaat van een grote hoeveelheid uitroeptekens en omhoog gestoken duimpjes.

Dit actuele woordenboek heeft meer invloed dan we denken. Met deze one-liners  zorgen we dat we bij de groep horen. Het vormt het cement tussen de stenen. “Het bevestigt het gevoel van verbinding.’

Er is een nieuwe categorie uitspraken variërend van ‘het is wat het is’ of ‘het komt goed’, die op een dieper niveau ook een beproefd middel zijn om ‘moeilijke’ onderwerpen onder het tapijt schuiven, of confrontaties uit de weg te gaan. Deze zijn inmiddels gemeengoed geworden.

Niet zo lang geleden antwoordde  de caissière toen ik m’n pasje aan het zoeken was,  en ik zei dat ik even tijd nodig, meteen: ‘Komt goed, komt goed.’ Alsof ze me alvast gerust wilde stellen. Een mantra om tegenslag voor te zijn. Tot zover het onbewust gebruik van uitspraken en gezegden die daarmee gemeengoed worden. Die ons tegelijkertijd iets vertellen over de tijd waarin we leven en wat we belangrijk vinden.  Blijkbaar hebben we het nodig om voortdurend te horen ‘dat het goed. komt’ Sowieso beter dan het tegenovergestelde ‘het is maar de vraag of het goed komt.’

Dan de gevoeligheid die persoonlijk is. Mensen die in hun jeugd weinig positieve feedback hebben gehad,, zijn meer gevoelig voor uitspraken van negatieve aard.  In het brein zijn de receptoren voor positieve tekst nauwelijks aanwezig. Als je dan ook nog bedenkt dat tegenover de zwaarte van 1 negatieve opmerking tenminste tien positieve opmerkingen nodig zijn, om zich lichter te voelen, dan is het geen wonder dat dit kan leiden tot problemen in relaties. Dat uit zich in klachten over een partner die altijd zo negatief is of niet eens hoort dat er een compliment werd gegeven. Helaas is dat soms het  geval. Het vereist eerder begrijp en oefening dan een verwijt.

Tenslotte  is er een gevoeligheid die aangeboren is.  Sommige mensen zijn in aanleg meer gevoelig voor uitspraken dan andere. Zie het maar als een filter dat geluiden anders importeert. Het komt vaker voor dat vrouwen teksten letterlijk nemen. Zowel geschreven als uitgesproken, zijn ze vaker geneigd dit als absoluut te ervaren. Komt dit vervolgens ter sprake in de praktijk, dan is manlief verbaasd. Hoe kan iemand een uitspraak nu zo serieus nemen? Zo letterlijk? En als dat zo is, dan is dat toch reden om er vragen over te stellen? Maar nee, in het geval van deze gevoeligheid voor tekst, is er al een actie uit voortgekomen die conform is aan de conclusie die zij hebben getrokken op basis van de in hun ogen ‘stellige’ uitspraak. Zo ontstaat het beeld van dominante personen, terwijl her start met een gehoor dat meer absorbeert dan gezegd wordt. Dat zou positief kunnen uitwerken maar helaas pakt dat in de meerderheid van de gevallen negatief uit voor de ontvanger.

Tip: onderzoek hoe het zit met jouw gevoeligheid voor tekst. Check bij de ander wat die gehoord heeft. Check ook wat hij of zij erbij gevoeld heeft. Voordat je reageert, actie onderneemt of conclusies trekt, waardoor een uitspraak een eigen leven gaat leiden. Vraag voor je reageert, volgt of aanneemt. Kans is groot dat de zender niet eens weet waar het over gaat en/ of zich de uitspraak niet herinnert.

Empathie (deel 2)

 In mijn vorige artikel het ik het begrip empathie opgesplitst in twee varianten, een cognitieve (voorstellingsvermogen) en een emotionele variant. Die 2e variant heb ik emotionele empathie genoemd. Bij emotionele empathie gaat het om inlevingsvermogen. Je probeert een gevoel te krijgen bij wat de ander ervaart. Dat kan op twee manieren:

Als je je empathisch opstelt naar iemand die somber is - en je hebt het zelf ook wel eens meegemaakt - dan gebruik je die beleving om je in te kunnen leven bij de ander. Dan weet je, dat als je je somber voelt, het geen zin heeft om iemand geforceerd vrolijk te gaan maken. Of om met iets lekkers aan te komen etc. Dan ben je gewoon even in de put en is het fijn als iemand in de buurt is zonder dat er iets moet. Zonder dat je allerlei vragen over je heen krijgt. Deze manier van inleven gebruikt je eigen subjectieve ervaringen om het gevoel van een ander bij jezelf op te wekken.

Als je het niet zelf hebt meegemaakt, moet je je inleven in die ander. Voelen hoe het zou zijn om zo somber te zijn. En dan weer: niet gaan oplossen of beter gaan maken, maar de tijd nemen om je in te leven. Hoe beter je dit kan, hoe empathischer we het dan vinden. Kijken we terug naar het eerdere voorbeeld (uit deel 1) van de man die zich onzeker voelt door de woorden van zijn partner dan komen er andere vragen boven drijven. Vragen als: “hoe zou ik me voelen als ik ruzie met m’n ouders had gemaakt en daarna wordt gebeld met allerlei vragen zoals: ‘wie doet er vanmiddag boodschappen?’ Dan sta ik waarschijnlijk ook niet open voor een geintje en een lach.”

 



Emotionele empathie is vooral bruikbaar voor de meer rationele mens. De denkende mens heeft namelijk de neiging om een stapje terug te doen en iets te willen begrijpen in plaats van te voelen. Zich dus eerder een voorstelling te maken van wat de ander meemaakt (cognitieve variant van empathie) dan dat hij of zij zich volledig inleeft op de emotie die aan de ervaring is gekoppeld. Voor de wat rationelere mens is het belangrijk om zich te richten op het gevoelsleven van de ander. Mocht je dit in jezelf herkennen, probeer dan te reageren op de hulpvraag of het dilemma van een andere persoon door je gewaar te worden waar die ander in zijn of haar gevoel zit. Probeer de gevoelssignalen van de ander te interpreteren. Niet alleen omdat je het wilt begrijpen, maar omdat je het zelf ook wilt voelen! Hoe zou het voor jezelf voelen als je in dezelfde situatie zit? Op welke momenten was jij kwetsbaar? Had je even helemaal geen controle over je leven? Wat voel je zelf en kun je het benoemen? Laat het gevoel binnenkomen zonder je er door mee te laten slepen. Op die manier kun je voelen wat de ander voelt en van daaruit meebewegen naar zijn of haar dilemma of hulpvraag.

Blockchain en relaties

Het zal eenieder niet ontgaan zijn dat het fenomeen "blockchain" een kleine revolutie aan het ontketenen is. Het is vooral bekend als een "financieel" systeem dat het centrale mechanisme is in alle vormen van cryptocurrency. Inmiddels gaat het veel verder dan dat en worden allerlei marktsegmenten onderworpen aan een herschikking.

Een blockchain heeft als kemerk dat het gegevens op een onherroepelijke wijze vastlegt. Zie het maar als een grootboek uit de wereld van de boekhouding. De cijfers worden nauwkeurig in het grootboek genoteerd, zijnvoor iedereen te raadplegen  (transparantie!) en kunnen, eenmaal ingeschreven, niet meer worden veranderd. Er valt dus niet mee te "rommelen". Denk aan alle vormen van data, waaronder banktransacties, dilpoma's, eigendomspapieren, data van computers, laboratoria, patientgegevens, huur- en koopcontracten, beveiligingssystemen (passwords, gebruikersnamen) enzovoort. Dubbele boekhoudingen en vervalsingen zijn daardoor niet meer mogelijk. 

Inmiddels heeft de blockchain ook zijn intrede gedaan in dating- en relatieland. Ik kan me voorstellen dat het nogal wat teweeg gaat brengen in online dating. Je kunt nu nog alles bij elkaar verzinnen bij het aanmaken van je profiel op een datingsite. Foto even "shoppen"m leeftijd veranderen, lengte, beroep, woonplaats. Het kan allemaal. Dit laatste is ook de reden waarom veel mensen afhaken. Maar wat gebeurt er als je dating en relaties op de blockchain zet?

Ten eerste: er valt niet meer te "rommelen"! Je identiteit wordt bij het maken van je profiel gecheckt. Paspoort of rijbewijs moet virtueel worden overhandigd. Foto's worden vergeleken met het identiteitsbewijs en leeftijd, adres en burgelijke staat dienen overeen te komen met de werkelijkheid. Een soort dating met behulp van DigiD.

Ten tweede: je kunt er afspraken op vastleggen. Denk daarbij aan je relatieovereenkomst. Huwelijk maar ook samenlevingscontract kunnen worden vastgelegd. Raak je die in ieder geval ook nooit meer kwijt. En voor al die stellen die helemaal niets met elkaar hebben vastgelegd (inmiddels velen!): die kunnen zelf, zonder tussenpersoon, een aantal zaken vastleggen zodat volledig duidelijk is hoe de zaken ervoor staan als ze ooit weer uit elkaar gaan.

Ten derde: je kunt allerlei applicaties koppelen aan de twee mensen die een relatie met elkaar aan zijn gegaan. Een voorbeeld van dit laatste is Viola.ai: een initiatief van het relatiebemiddelingsbureau Lunch Actually uit Singapore. Zij hebben op basis van hun inhoudelijke kennis van dating en relatiebemiddeling de blockchain-technologie gekoppeld aan kunstmatige intelligentie. Viola moet wat hen betreft een liefdes- en relatie-adviseur worden voor zowel mensen die een partner zoeken als voor stellen die - in moeilijke tijden - af en toe wat advies en oplossingen kunnen gebruiken. Een super Siri voor relaties!

Ik kan me voorstellen dat het fijn is dat je af en toe een seintje krijgt van je virtuele assistent om een afspraak met je partner niet te vergeten. Of om tijd te blijven regelen voor die exclusieve momenten samen. Veel stellen lopen hier vaak al de eerste averij op: hoe goed de relatie ook is, als je geen tijd neemt voor elkaar - zonder kinderen en zonder werk er tussen te laten komen (nee, ook niet als onderwerp tijdens dat dinertje voor twee!) - loopt de relatie uiteindelijk metaalmoeheid op. Of, erger nog, verlies je het contact helemaal.

Ik kan me tegelijkertijd ook de natuurlijke reactie van velen voorstellen die zeggen "Mijn relatie? Dat doe ik zelf wel hoor!"

Het is dus de vraag of het gaat werken en of we bereid zijn de hulp in schakelen van een digitale assistent. Het lijkt me vrij laagdrempelig maar het staat of valt bij hoe goed de virtuele assistent kan "leren" van wat het meekrijgt van het stel dat er gebruik van maakt. Hoe minder input van de mens, hoe minder het systeem kan leren. Dus je moet wel bereid zijn het systeem te vullen met jouw persoonlijke kwalitieten, wensen, voorkeuren en dergelijke. Voor een drukbezette dertiger met drie jonge kinderen lijkt het me geen overbodige luxe zoiets eens uit te proberen.

Een youtube filmpje van de nieuwe dating en relatie "Siri" hebben we hieronder voor je bijgevoegd!

 

 

Empathie (deel 1)

Ik hoor het vaak op straat en in onze praktijk: "Mijn partner? Die heeft echt geen empathie! Die gaat zijn (of haar) eigen gang en voelt haast nooit aan waar ik zit." Meestal zit er achter die uitspraak een aanname. Of degene die de uitspraak doet, is wat minder vaardig in zich assertief opstellen. En dat zijn maar twee van vele verklaringen. De vraag voor  nu is: wat is empathie eigenlijk?

Empathie betekent dat je je kan verplaatsen in de gevoelens van een ander. Maar het gaat verder dan dat. Het is ook het correct interpreteren van non-verbale communicatie. Ben je in staat om een non-verbaal signaal juist te interpreteren en er op een sensitieve manier (d.w.z. niet ongevraagd gaan oplossen of gaan negeren/vermijden) op te reageren? Als je het niet precies weet, stel je dan vragen om er achter te komen? Handel je zorgvuldig naar anderen? Reageer je tijdig en adequaat op een (non-verbale) hulpvraag (omdat je misschien ook weet hoe het voelt om geen hulp te krijgen)? Als dat zo is, dan handel je empathisch.

Er zijn naar mijn beleving overigens twee soorten empathie: een cognitieve en een emotionele vorm. Bij cognitieve empathie gaat het om voorstellingsvermogen. Je probeert een beeld te krijgen van waarom een ander iets doet. Je gebruikt je objectieve waarnemingsvermogen om je de beweegredenen van een ander voor te stellen. Voorbeeld: een man voelt zich onzeker worden door het gedrag (of woorden) van zijn partner. Zijn partner is niet in de buurt dus hij kan het niet vragen. De neiging zal zijn om in het gevoel te gaan zitten. Hij voelt misschien dat hij iets moet oplossen of dat hij meer zijn best moet doen voor zijn partner. Of hij wordt boos en vat de reactie van zijn partner persoonlijk op. Cognitieve empathie betekent in dit geval dat de man in kwestie even aan de handrem moet trekken en stil mag staan bij de vraag: “wat is er feitelijk aan de hand?” “Wat zou de reden kunnen zijn van het gedrag (of de woorden) van zijn partner?” Niet: “hoe zou dit voor haar voelen?”, want dat is de emotionele vorm van empathie (zie deel 2). De vragen richten zich veel meer op het verkrijgen van een objectief beeld. “Iemand die zulke woorden (of die toon) gebruikt, is .... bang, gefrustreerd etc. Wat is er die dag allemaal gebeurd met mijn partner? Heeft ze misschien een slechte evaluatie van haar baas gekregen? Hebben haar ouders niet gereageerd op haar uitnodiging? Misschien heeft ze vanochtend eindeloos in de file gestaan?” Op die manier wordt het gevoel van de man geobjectiveerd met behulp van meerdere scenario's. Het gaat niet om hem en hij hoeft zich dan ook niet aangevallen te voelen! Het gaat om iets dat hij niet meteen hoeft op te lossen.

Cognitieve empathie krijgt tegenwoordig wat minder aandacht dan emotionele empathie. Het wordt in sommige gevallen zelfs als negatief beoordeeld, omdat het te rationeel zou zijn! Ik zou zeggen dat de cognitieve variant juist heel goed te gebruiken is voor mensen die te sterk met de omgeving verbonden zijn, zich meer (teveel) met de ander bezig houden dan met zichzelf en die geconfronteerd worden met een emotionele hulpvraag. Waarom? Omdat voorstellingsvermogen betekent dat je je ontkoppelt van de emotie en het perspectief van een ander op een objectieve manier probeert te begrijpen. Je probeert de inhoudelijke drijfveren van de ander te begrijpen. De "emotionele" mens heeft wel eens de neiging zich op het gevoelsniveau van de ander te richten en heeft het nodig een stapje terug te nemen om te begrijpen wat er gebeurt. Cognitieve empathie kun je dus gebruiken om emotionele situaties te ontwarren door actief te luisteren, door rustig te blijven kijken en te proberen de stress van ander te begrijpen.

Over emotionele empathie de volgende keer meer.